background preloader

Literatura galega

Facebook Twitter

María Mariño

María Mariño, a «poeta-pobo» En 1957 María Mariño amósalle uns poemas en castelán ao seu veciño Uxío Novoneyra.

María Mariño, a «poeta-pobo»

Meses despois ela comeza a escribir en galego. Novoneyra, asombrado pola potencia do seu idioma, percibe «algo novo» e aléntaa a continuar. Así comeza o proceso de escrita de Palabra no tempo, poesía que nace dos cantos populares para plasmar coa liberdade da fala unhas imaxes fracturadas. Neste intre comeza a creación da singular obra de Mariño e a construción dunha poética radical sobre ela: Mariño era para Novoneyra un poeta-pobo, representaba a potencia e a fondura da expresión popular que agroma na lingua sen interferencias culturalistas ou modas literarias.

Mariño dinamitou a sintaxe sen atravesar as vangardas, empregou o substrato da lingua para escribir lonxe das normas en total liberdade. Carlos Casares, homenajeado en el Día de las Letras Gallegas. El escritor ha sido nombrado hijo predilecto de la ciudad de Ourense La vida y obra del autor ourensano Carlos Casares, homenajeado por la Real Academia Galega (RAG) en el Día das Letras Galegas, pasa por la poesía, la narrativa, el movimiento antifranquista, la política, las instituciones y sobre todo por un destacado papel en el proceso de normalización lingüística.

Carlos Casares, homenajeado en el Día de las Letras Gallegas

Carlos Casares nació en Ourense el 24 de agosto de 1941, aunque vivió toda su infancia en el municipio de Xinzo de Limia. Según indica Henrique Monteagudo en una biografía publicada por la RAG, el autor se inició en los estudios eclesiásticos a los once años, tras ingresar en el seminario Ourensano, donde vivió un ambiente represivo y con prohibición expresa de utilizar la lengua gallega.

Carlos Casares

Literatura galega do exilio - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega do exilio - Wikipedia, a enciclopedia libre

A Literatura galega do exilio é a produción literaria en galego despois da Guerra Civil (1936-1939) desenvolvida fóra de Galiza. A Guerra Civil e a conseguinte ditadura franquista (1939-1975) supuxo o desmantelamento do sistema literario galego en Galiza. Co establecemento dun réxime estrito de censura que desconfiaba de toda manifestación artística que non estivese en castelán e co traslado de importantes axentes culturais como Castelao, a produción literaria en galego ten continuidade nos países de acollida dos exiliados. Poesía[editar | editar a fonte] Na literatura do exilio a poesía será un dos xéneros máis cultivados. Luis Seoane, pintor, escritor e promotor de empresas culturais. Luís Seoane, chegado á Arxentina durante os primeiros tempos da contenda, terá un destacado papel nas distintas actividades culturais galegas, como promotor de editoriais e publicacións periódicas. Literatura galega do século XX - Wikipedia, a enciclopedia libre.

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega do século XX - Wikipedia, a enciclopedia libre

A literatura galega do século XX pode dividirse, grosso modo, en tres etapas: literatura de preguerra, literatura de posguerra (maioritariamente dende o exilio) e literatura dende a fin da ditadura até a fin de século. Vexamos pormenorizadamente todas as etapas e os autores máis destacados que o século XX deu á literatura galega. O período intersecular[editar | editar a fonte] Despois da máis que esperanzadora etapa do Rexurdimento, a literatura galega comeza un período de decaemento en case todos os xéneros, agás no teatro, posto que a dramática galega nacerá en 1882 coa representación d'A fonte do xuramento de Francisco María de la Iglesia. De feito, un dos primeiros feitos destacábeis da literatura galega no século XX foi a creación, en 1903, da man dun grupo de xoves liderado por Eduardo Sánchez Miño, da Escola Rexional de Declamación.

Literatura galega do período intersecular - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega do período intersecular - Wikipedia, a enciclopedia libre

Cando falamos de literatura galega do período intersecular, estámonos a referir á creación literaria producida durante o ocaso do século XIX e os albores do XX. O período intersecular[editar | editar a fonte] Realmente, é bastante complicado delimitar cando comeza a etapa intersecular e cando finaliza o Rexurdimento, posto que os movementos literarios non desaparecen da noite para a mañá, senón que precisan dun proceso de degradación.

Normalmente, temos datas de acontecementos históricos que marcan o inicio simbólico de cada fase das nosas letras, mais non ocorre o mesmo neste caso. Ademais, non todos os xéneros comezarán o proceso de decaemento ao mesmo tempo (é máis, o teatro apenas sufriu esta decadencia nesta época). Literatura galega do Prerrexurdimento - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega do Prerrexurdimento - Wikipedia, a enciclopedia libre

Tradicionalmente, denomínase Prerrexurdimento o espazo de tempo transcorrido entre 1808 -ano do comezo da guerra contra o francés (1808-1814)- e 1863 (data da publicación de Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro). Literatura galega do Rexurdimento - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega do Rexurdimento - Wikipedia, a enciclopedia libre

O Rexurdimento foi un movemento social, literario e intelectual, localizado no tempo na segunda metade do século XIX. Vería o seu inicio este período da literatura galega en 1863, coa publicación do poemario de Rosalía de Castro Cantares Gallegos. Literatura galega dos Séculos Escuros - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Literatura galega dos Séculos Escuros - Wikipedia, a enciclopedia libre

A creación literaria en lingua galega foi practicamente nula durante os séculos XVI, XVII e XVIII, razón pola que estes se denominan Séculos Escuros. Contexto histórico[editar | editar a fonte] Algúns estudosos consideran que o cronista Fernão Lopes (século XV) é o último escritor medieval pertencente á literatura galego-portuguesa. A partir dese momento, os sistemas literarios galego e portugués ficarán separados con desenvolvementos autónomos. Non obstante, a desaparición da escola trobadoresca galego-portuguesa medieval non se realizou de maneira brusca. En primeiro lugar, durante o desenvolvemento das guerras trastamaristas (1370), a alta nobreza galega apoiou a Pedro I no seu intento de subir ao trono de Castela.

Prosa galega medieval - Wikipedia, a enciclopedia libre. Cantigas de Santa María - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Cantigas de Santa María - Wikipedia, a enciclopedia libre

Ilustración dun dos códices das Cantigas de Santa María. As Cantigas de Santa María son un conxunto de catrocentas vinte e sete composicións en galego-portugués, que no século XIII era a lingua fundamental da lírica culta en Castela. Atópanse repartidas en catro manuscritos, un deles na Biblioteca Nacional en Madrid (códice To, por Toledo), dous en San Lorenzo de El Escorial (códices E e T) e o cuarto en Florencia (códice F). A colección mariana data de entre os anos 1270 e 1283. Trobadorismo - Wikipedia, a enciclopedia libre. Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Trobadorismo - Wikipedia, a enciclopedia libre

O trobadorismo é a primeira manifestación literaria da lingua galega. O seu xurdimento ocorre no século XII. Literatura galego-portuguesa - Wikipedia, a enciclopedia libre. Literatura en gallego. Se denomina literatura en gallego o, simplemente, literatura gallega al corpus de obras literarias escritas en lengua gallega.

Como ocurre con la mayor parte de las demás lenguas romances, las primeras manifestaciones literarias en gallego (entonces gallego-portugués) datan de la Edad Media. Tras esta etapa medieval (en la que resulta especialmente relevante la producción poética), tuvo lugar un largo periodo de algo más de tres siglos de sequía literaria, denominados séculos escuros (en español, «siglos oscuros») que coincidió con un casi total abandono del gallego como lengua literaria. Con el rexurdimento, desde principios del siglo XIX, la literatura en gallego vuelve a cultivarse y surgen así nombres fundamentales como Rosalía de Castro.

Ya en el siglo XX, antes de la guerra civil tienen especial importancia grupos de intelectuales como la Generación Nós y las Irmandades da Fala, en los que se integran escritores como Vicente Risco, Ramón Cabanillas y Castelao. La prosa[editar] Literatura galega - Wikipedia, a enciclopedia libre. Literatura gallega. Literatura gallega és la literatura feta en gallec a Galícia o a l'antic Regne de Galícia. Trobadors en una miniatura del Cancioneiro d'Ajuda Primers testimonis[modifica | modifica el codi] Els primers texts trobats en gallec són una escriptura de foro datada del 1016 (O foro de Arnoia), el reconeixement del Consello de Lugo sobre la Senyoria del bisbe del 1207, i la donació de Pero Cipriániz al Monestir de San Xulián de Samos del 1227.

Literatura galaico-portuguesa[modifica | modifica el codi] Durant els segles XII i XIII destacarà una literatura desenvolupada en una koiné que volia unificar les parles gallega i portuguesa, i que es desenvoluparia fins al segle XVIII. Els primers trobadors gallecs coneguts foren Joam Soares de Paiva, Paio Soares de Tabeirós, Joam Vélaz (fl. 1189), primer xoglar, i el rei Sanç I de Castella. Decadència[modifica | modifica el codi] El Rexurdimento[modifica | modifica el codi] Fins a la Guerra Civil[modifica | modifica el codi] Francisco Fernández del Riego. Letteratura galega. HISTORIA DA LITERATURA GALEGA.

Xesús M. Freire López, Xesús M. Freire López, Historia da literatura galega traspor os modelos provenzais para a lírica galego-portuguesa; o gozo de amar da lírica provenzal convértese en coita, e a dona, presente na lírica occitana, transfórmase en incorpórea na lírica galego-portuguesa. O concepto de “segredo de amor”, coa conseguinte imposibilidade de referirse a unha dona en concreto (na lírica galego-portuguesa), é en boa parte culpable desta sensación de monotoneidade que se respira nas nosas cantigas de amor, que non resisten unha comparación coa súas homónimas provenzais. Nas Cantigas de escarnio e maldicer practícase unha inversión do amor idealizado das cantigas de amor e do amor non menos idealizado, pero máis crible, das de amigo. Biblioteca Virtual Galega.