Η Κάσος και ο Μπαχ. Θ’αναρωτηθείτε βέβαια τι σχέση έχει η Κάσος με τον Μπαχ και θα βιαστείτε να καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει καμμία. Το ίδιο θα έλεγα κι εγώ πριν επισκεφτώ την ιστορική πόλη της Λειψίας όπου έζησε και εργάστηκε ο Μπαχ επί 27 χρόνια, γράφοντας ασταμάτητα μουσική, διδάσκοντας στην περίφημη σχολή του Αγίου Θωμά και προσπαθώντας να θρέψει, συχνά υπό αντίξοες συνθήκες, την πολυμελή οικογένειά του. Το έργο του θα είχε σήμερα ξεχαστεί αν δεν τον έβγαζε από την αφάνεια ο συνθέτης Μέντελσον, ο οποίος ασχολήθηκε με πάθος με τον Μπαχ και τον έκανε γνωστό σ’ολόκληρο τον κόσμο. Στην Λειψία ο Μπαχ είναι παντού: σαν άγαλμα, σαν όνομα διαφόρων δρόμων, σχολών, καταστημάτων, σαν ονομασία σε γλυκά, σε μπύρες, σε καφέδες.
Είχε γράψει εξ άλλου και την «Καντάτα του καφέ». Ναι, αλλά η Κάσος πού υπεισέρχεται; Να λοιπόν η σύνδεση της Κάσου με τον Μπαχ! Φεύγω λοιπόν απ’την Λειψία και συνεχίζω με την Κάσο και μ’ένα βιβλίο που διάβασα πρόσφατα. [Παραπομπές] Ένα πολύ καλό site για τον Μπαχ στα ελληνικά είναι αυτό. Τρόμος και Έρεβος. Στα αγγλικά του γυμνασίου, αυτοί που τα διδαχτήκατε την τελευταία δεκαετία ή τα διδάξατε σε παιδιά, θα θυμάστε ίσως σε κάποιο βιβλίο την ιστορία του Βρετανού Τζων Φράνκλιν, με τις μακάβριες εικόνες. Ο Φράνκλιν (1786-1847) έμπειρος εξερευνητής, είχε εξερευνήσει τις βόρειες ακτές του Καναδά και το 1843 ηγήθηκε μιας αποστολής που είχε σκοπό να εξερευνήσει το τελευταίο σκέλος της βορειοδυτικής διόδου προς τις αρκτικές θάλασσες, το οποίο στη συνέχεια θα χαρτογραφούσε και θα διέπλεε. Χάθηκε μαζί με τους 128 συντρόφους του, όταν εξ αιτίας των πάγων καταστράφηκαν τα πλοία του «Τρόμος» και «Έρεβος. Ίχνη της αποστολής του βρέθηκαν από άλλους εξερευνητές αρκετά χρόνια αργότερα.
Τότε έγινε γνωστό ότι οι ναύτες του πέθαναν από κονσέρβες δηλητηριασμένες με μόλυβδο. Αυτή ήταν δυστυχώς η κατάληξη της φιλόδοξης αποστολής του τολμηρού καπετάνιου Σερ Τζων Φράνκλιν. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ για τον Φράνκλιν στα αγγλικά. Παπανικολάου Δημήτριος | Ένας άνθρωπος του Εικοστού (1908-1994) Ένας άνθρωπος, που η ζωή του αποτελεί τη επιτομή μιας πλευράς της ιστορίας του εικοστού αιώνα στη Βόρεια Ελλάδα. Και μάλιστα όχι αυτή που γράφουν τα επίσημα βιβλία, αλλά του απλού περαστικού της ζωής, που έπεσε πάνω στις νάρκες, καθώς δεν είχε χάρτη. Δεν είχε τη στόφα ρυθμιστή, ήταν ένας εργάτης καταστάσεων, με πάθη και κάψα για την Ιδέα. Παλιά την έλεγαν και ιδεολογία, αλλά φύγαν τα λόγια, λιώσαν με τον καιρό κι έμεινε μόνη κι έρμη η ιδέα. Έχω μια ιδέα, λέμε, τι να την κάνω; Φύλαξέ τη για αργότερα, απαντάει ο χρόνος. Άμα τη δουλέψεις και την εφαρμόσεις σε λάθος στιγμή, θα χαλάσει.
Έτσι και ο Παπανικολάου Δημήτριος (1908-1994), όπως και εκατομύρια άλλοι φαντάζομαι, παίξαν στη λάθος στιγμή κι έχασαν. Η ζωή του ξεκινάει σ” ένα χωριό του Ν. Όταν ήρθε ο Βενιζέλος για προεκλογική περιοδεία στην πόλη το 1920, ήταν από τα παιδιά που ήταν μπροστά-μπροστά στο λιμάνι για να σημαδεύουν καλύτερα… με τις πέτρες, το καράβι που τον έφερνε. Τέλος εμφυλίου, πίκρα, ξανά-μανά φυλακή. Τώρα που πας κι εσύ στη Λιλιπούπολη… Στη δεκαετία του ’70 παιζόταν καθημερινά στο ραδιόφωνο, στο περίφημο Τρίτο Πρόγραμμα του Χατζιδάκι, η πασίγνωστη Λιλιπούπολη που σήμερα τα παιδιά την ξέρουν μόνο απ’ τα τραγούδια της, τα πολύ μελωδικά ομολογουμένως τραγούδια του Κυπουργού, της Λένας Πλάτωνος, του Δημήτρη Μαραγκόπουλου σε στίχους Μαριανίνας Κριεζή. Αυτά τα υπέροχα τραγούδια που τα έλεγαν η Σαββίνα Γιαννάτου, ο Σπύρος Σακκάς, ο Αντώνης Κοντογεωργίου και η Μαριέλλη Σφακιανάκη δεν ήταν, όμως, όλη η Λιλιπούπολη. Εξ ίσου σημαντικά ήταν τα κείμενα, τα σκετς που μεταδίδονταν καθημερινά και σατίριζαν την πολιτική επικαιρότητα της εποχής.
Οι φανατικοί ακροατές που έχαναν την πρωινή μετάδοση είτε λόγω δουλειάς είτε λόγω σχολείου έτρεχαν ν’ακούσουν τη μεσημεριανή επανάληψη. Και γι’αυτούς που δεν προλάβαιναν ούτε τη μία ούτε την άλλη, υπήρχε η καταγραφή σε κασέτες. Ήταν η καθημερινή μας πνευματική τροφή ανώτερης ποιότητας με πανέξυπνες, γρήγορες και αστειότατες ατάκες. Το 1980 η Λιλιπούπολη σταμάτησε να παίζεται. Ακούστε: Ένα τενεκεδένιο κουτί. Στο παρακάτω βίντεο, ο συλλέκτης Μόρας Παρκ αφηγείται πώς το 2009 αγόρασε τυχαία μέσω ίντερνετ μια άγνωστη ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν. Αναζητώντας αντίκες σε γνωστό σάϊτ δημοπρασιών, ξεχώρισε ένα τενεκεδένιο κουτί που είχε την απλή περιγραφή «παλιά ταινία».
Morace Park interview, The One Show from Clear Champion on Vimeo Δίνοντας μόνο 3,20 λίρες πήρε ένα φιλμ του μεγάλου κωμικού Σαρλώ. Για το έργο αυτό δεν μπόρεσε να βρει στοιχεία στο διαδίκτυο αλλά μετά από εκτεταμένη έρευνα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για ταινία προπαγάνδας του Α” Παγκοσμίου Πολέμου με τον τίτλο Zepped. Διάρκειας επτά λεπτών, το φιλμ δείχνει τον Τσάπλιν να μεταφέρεται πάνω σ” ένα σύννεφο από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στην Αγγλία, στην συνέχεια να απογειώνει ένα ζέππελιν, λίγο πριν γελοιοποιήσει το βομβαρδιστικό αυτό μέσο κόβοντας τη σκηνή με ένα πλάνο που δείχνει τον Κάϊζερ Βίλχελμ να βγαίνει από το κεφάλι ενός λουκάνικου.
Η χαρά των στατιστικών! Σας προτείνουμε μια πρωτότυπη βόλτα στον κόσμο του χθες και του σήμερα, μέσα από τη σκοπιά της στατιστικής και κυρίως τις παραμέτρους του προσδόκιμου ζωής και του εισοδήματος. Πόσο χρόνια ζούσε η ανθρωπότητα το 1810 και ποιές ήταν φτωχές ή πλούσιες χώρες τότε; Πώς εξελίχθηκαν αυτά τα δεδομένα με την παγκόσμια ιστορία και πού βρισκόμαστε σήμερα; Το θέμα παρουσιάζει ο Σουηδός καθηγητής Υγείας (global health) Hans Rosling, με έναν πολύ μοντέρνο και ευχάριστο τρόπο (augmented reality animation) και με αφοπλιστική μεταδοτικότητα. Σε μόλις τέσσερα λεπτά, συνοψίζει την ιστορία διακοσίων χωρών τα τελευταία 200 χρόνια αξιοποιώντας 120.000 δεδομένα και έτσι αναδεικνύει όχι μόνο την τρομερή επεξηγηματική δύναμη που έχει η στατιστική, ιδίως στην εποχή μας, αλλά προσφέρει και ένα μήνυμα αισιοδοξίας: η παγκόσμια τάση είναι μάλλον προς το καλύτερο και οι μεγάλες διαφορές όπως τις φανταζόμαστε όλο και εξαλείφονται!
Εκατό χρόνια παγκόσμιας κουζίνας. Δέκα νεκροί. Δέκα χιλιάδες νεκροί. Δέκα εκατομμύρια νεκροί. Αντιλαμβανόμαστε συχνά τις πολεμικές συρράξεις με νούμερα όλο και πιο ακριβή αλλά που επικαλούν όλο και λιγότερο το δράμα των εχθροπραξιών. Είτε είναι μια κύρια σύρραξη είτε ένα μεμονωμένο επεισόδιο, είμαστε “κορεσμένοι από αριθμούς, γνωρίζουμε, αλλά δεν φανταζόμαστε πια.” Πάνω λοιπόν σ” αυτά τα νούμερα που δεν σημαίνουν πια πολλά, η εικαστική προσπάθεια “100 χρόνια παγκόσμιας κουζίνας” (100 yearsofworldcuisine) επιχειρεί να εκφράσει με εικόνα αυτά τα στοιχεία για να ζωντανέψει την πραγματικότητα που αντιπροσωπεύουν.
Η ενδιαφέρουσα και πολύ εκπαιδευτική προσέγγιση που ακολούθησαν οι δημιουργοί είναι ότι οι αριθμοί των θυμάτων μεταφράστηκαν αναλογικά σε όγκο αίματος. Όπως λένε οι ίδιοι οι δημιουργοί, Clara Kayser-Bril, NicolasKayser-Bril και MarionKotlarski, δεν είναι ιστορικοί και οι επιλογές τους ήταν υποκειμενικές, λες και μπορεί να υπάρξει αντικειμενικότητα στον χώρο αυτό. Big History Project Home. Where geography meets history. Από τον 15ο αιώνα οπότε ξεκίνησαν οι πρώτες μεγάλες θαλάσσιες υπερωκεάνιες εξερευνήσεις, οι Ευρωπαίοι ήρθαν αντιμέτωποι με τον υπόλοιπο κόσμο και η ιστορία δείχνει ότι από αυτές τις συναντήσεις βγήκαν πάντα νικητές, κατακτώντας όλη την υφήλιο. Οι κύριοι λόγοι αυτής της υπεροχής είναι πάνω κάτω γνωστοί: οι Ευρωπαίοι είχαν πάντα καλύτερη τεχνολογία, καλύτερα όπλα, και μεγαλύτερη ανοσία σε ασθένειες.
Καλύτερη τεχνολογία επειδή είχαν αναπτύξει τρόπους θαλάσσιας πλοήγησης και καράβια που τους επέτρεπαν να διασχίσουν ωκεανούς. Πιο ισχυρά και θανατηφόρα όπλα επειδή είχαν την μεταλλουργία. Μεγαλύτερη ανοσία σε νέες για αυτούς ασθένειες, όπως η σύφιλη από την αμερικάνικη ήπειρο, ενώ αντίθετα μετέφεραν ασθένειες όπως η ευλογιά, άγνωστες εκτός Ευρώπης, οι οποίες αποδεκάτιζαν τους αυτόχθονες πληθυσμούς με τους οποίους έρχονταν σε επαφή. Εισαγωγικό παράδειγμα. Δεύτερο παράδειγμα: η Ευρώπη. Ευνοημένη από την χλωρίδα της, η Ευρασία υπήρξε τυχερή και στη πανίδα της.