background preloader

Maatschappij

Facebook Twitter

Systeem- en leefwereld: hoe de kloof te dichten. Een curieus verschijnsel: een aanzienlijk deel van de maatschappelijke en ambtelijke sector gaat aan de haal met een filosofisch concept, namelijk het onderscheid tussen systeemwereld en leefwereld.

Systeem- en leefwereld: hoe de kloof te dichten

Jos van der Lans en anderen doen er goed aan minder over die kloof te praten. De classificatie in systeemwereld en leefwereld, gepopulariseerd door de Duitse filosoof Jürgen Habermas (1987) in de jaren ‘80, heeft haar weg gevonden naar lokale beleidsplannen en pamfletten om de verhouding tussen burgers, overheid en professionals te duiden en opnieuw in te richten. Cultuurpsycholoog Jos van der Lans is een van de wegbereiders. Peel en Maas is een voorbeeld van een gemeente die een lans breekt voor de terminologie in de lokale context (Schmitz 2013; Schmitz et al. 2009). Op zich is filosofische bespiegeling op de dagelijkse praktijk nastrevenswaardig. We moeten ons verzoenen met de tragiek. Zowel de traditionele als de populistische politiek weigeren tragiek te aanvaarden.

We moeten ons verzoenen met de tragiek

De antwoorden worden gezocht in de waarheid van de interventiestaat, in maakbaarheid, te zien in bijvoorbeeld de preventiedrang in de jeugdzorg. We zijn verleerd hoe je tragedie tolereert. 'Er wordt niets geleerd van deze ramp, waardoor het niet nog een keer kan gebeuren?

We zijn verleerd hoe je tragedie tolereert

', vroeg Jeroen Pauw Bekijk hier het interview van Jeroen Pauw met Benno Baksteen terug enigszins teleurgesteld aan luchtvaartdeskundige Benno Baksteen - verwijzend naar het vliegtuig van GermanWings dat door de suïcidale co-piloot Andreas Lubitz opzettelijk was neergestort. 'Er zijn verschrikkelijke dingen die gebeuren in het leven,' antwoordde Baksteen gelaten, 'waar je gewoon niks aan kunt doen.' Die gelatenheid wordt niet alom gedeeld.

Waarom we niet gelukkig worden als de samenleving een sporttoernooi is. In mijn familie is meneer Kemming een legende.

Waarom we niet gelukkig worden als de samenleving een sporttoernooi is

Eigenlijk weet ik niks van hem, behalve dat hij een spraakstoornis had. Hij kon nog maar één ding zeggen: negen negen negen negen. Nu - een kwart eeuw later – denk ik aan hem. Niet om wie hij was, maar om de trots die zijn naam bij mij oproept. Als ik als kind thuiskwam met mijn rapport, keken mijn ouders elkaar aan en zeiden: ‘Ja hoor, weer een meneer Kemming-rapport.’ Ik was vroeger niet bepaald van alle markten thuis. De sportificering van de samenleving. Nederland kantelt ondanks of dankzij de scepsis. Burgers nemen steeds vaker zelf het heft in handen.

Nederland kantelt ondanks of dankzij de scepsis

Samen vormen ze een beweging die de samenleving ingrijpend zal veranderen. Velen lezen de tekenen des tijd niet goed en doorzien de consequenties nog niet, aldus de Rotterdamse hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans. Nederland kantelt van een verticaal geordende, centraal aangestuurde, top-down samenleving naar een horizontale, decentrale, bottom-up samenleving. Langzaam maar zeker wordt de oude ordening van bestaande instituties en organisaties vervangen door gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke netwerken. Keuzestress: ‘Een fatsoenlijk leven is niet goed genoeg meer’ Keuzestress, de term die 10 jaar geleden bedacht werd door de Amerikaanse psycholoog Barry Schwartz, blijft actueel.

Keuzestress: ‘Een fatsoenlijk leven is niet goed genoeg meer’

Zijn boodschap: ‘Durf te gaan voor goed genoeg in plaats van altijd het allerbeste.’ Hij vertelt in de Volkskrant: ‘Het leven duurt lang en beslissingen zijn tijdelijk. Van hebzucht en egoïsme naar empathie en verbinding. De laatste vijfentwintig, neoliberale jaren rustte er een taboe op ‘wij’.

Van hebzucht en egoïsme naar empathie en verbinding

Maar volgens sociologe Christien Brinkgreve is er een nieuw, ‘relationeler’ verhaal over de hedendaagse samenleving ontstaan. De mythe van het autonome rationele individu is ontmaskerd. Dat het neoliberalisme met het veroorzaken van de financiële crisis zijn Waterloo heeft bereikt is zelfs doorgedrongen tot de beheerders van de grootste kapitalen op de wereld.

Dat bleek uit de door Lynn Forester de Rothschild eind mei in Londen georganiseerde conferentie Inclusive Capitalism. Daar kregen de schatbewaarders van die kapitalen donderpreken te horen van Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds en Mark Carney, directeur van de Bank of England (zie de Literaire Kroniek van 2 juni 'Hoe het neoliberalisme in Londen ten grave werd gedragen'). Why Max Weber matters. Peter GhoshMAX WEBER AND “THE PROTESTANT ETHIC” Twin histories424pp.

Why Max Weber matters

Oxford University Press. £30 (US $49.95).978 0 19 870252 8 Published: 11 February 2015 Max Weber, c.1900 Photograph: AKG We hope you enjoy this free piece from the TLS, which is available every Thursday in print and via the TLS app. Marcuse Today. Aussiegall When Herbert Marcuse’s One-Dimensional Man appeared fifty years ago, it was a revelation.

Marcuse Today

To many of us who were becoming the New Left, Marcuse reflected and explained our own feeling of suffocation, our alienation from an increasingly totalitarian universe that trumpeted its freedom at every moment. We had grown up in it, we had encountered it in Allen Ginsberg’s Howl; but until One-Dimensional Man, we could scarcely understand, let alone describe, it. A student of Marcuse’s, I wrote at the time in Radical America that the book was “a major step in our breaking out of that closing universe. By naming it, by helping us to get conscious of it, by conveying its overwhelming power, [Marcuse] helped us to define ourselves in opposition to it—total opposition.”

He spoke to a deep sense of alienation. The “society without opposition” Marcuse described was mobilized against the enemy to the point of threatening all-out nuclear destruction. And we embraced him in return.