HÜSEYİN AKAR » 08- Sey Qaji. SEY QAJİ Dersim’in en ünlü halk ozanı “Asıl adı ‘Seyite Qaji’dır. Civarik köyünün Gemik mezrasındandır. 1871 yılında, aşiretler arası çekişmelerin ateşli bir sürecinde dünyaya gözlerini açar. Sey Qaji, yörenin olumsuzluklarından payına düşeni fazlasıyla alır. Üç yaşında yakalandığı hastalıktan iki gözünü yitirerek kurtulur. Kardeşinin dul eşi ile evlenir. Gönül gönül bu sevda Bu sevda bizim sevda Cem cemaat kol kola Gönül verdi bu halka Gönül gönül bu sevda Görün bizdeki bu kavga Bu gece cem bağlama Sazın perdesinden çıkan seda Çağrıya gelmeyen kalkar dara Bu uğurda verildi kavga Gönül gönül bu sevda Gelin görün bu kavga Her ot kökünden türer Her kuş kendi dilinde öter Her kim ki aslını inkar eder Her izi kaybolur öyle gider Dılo dıla bu sevda Bu sevda bizim kavga Yurtseverlik aşkın ile Düşmana karşı kinin ile Ver başını kal sırrın ile Kol kanat çırp hızın ile Gönül gönül bu sevda Bu kavga bizim kavga ( Dımılı (Dersimce) ana dilinden Türkçeye çeviri: Hüseyin Akar)
Zilan Deresi ve Ağrı İsyanı. Zilan'da neler yaşanmış? Van'ın Erciş İlçesi'nde bulunan Zilan Deresi'nde 13 Temmuz 1930 yılında yaşanan olaylarda, şans eseri kurtulan görgü tanıkları o gün yaşananları anlattı. Görgü tanıkları askeri harekâtın isyanıbastırmak için başladığını, ancak öldürülen binlerce kişinin savunmasız sivil köylüler olduğunu söyledi. Tarihe 'Zilan Katliamı' olarak geçen olayların başlangıcı 1926'da Biroyê Haskê Teli'nin (İbrahim Ağa) devlete başkaldırmasıyla başlar. Lübnan'da kurulan Ksoybun örgütü 1929'da isyana müdahil oldu.
Cenazelerin altında sağ çıkan ya da kaçıp hayatını kurtaran köylüler uzun süre kaçak yaşamak zorunda kalır. "Ağrı eteklerinde eşkiyaya iltica eden köyler tamamen yakılarak ahalisi Erciş'e sevk edilir ve orada iskân olunmuştur. Görgü tanıkları anlatıyor Zilan Deresi olayları çıktığında 4 yaşında olan Abdülbaki Çelebi (84), askerler köye yaklaşmadan babasının kendisini ve annesi alıp sakladığını ve bu sayede hayata kaldığını söylüyor. "Mısto geldi. Aileden sadece 3 kişi kurtuldu. Diyarbakir Zindani - Sorgu ifadesi- Mazlum Doğan.
Ağrı kürt isyanı ve zilan katliamı « Doğubayazıt Bazidame Portalı. Zilan katliam tanığı « ERCİŞ HABER. Van’ın Erciş İlçesi sınırlarında yer alan Zilan Deresi’nde 1930 yılında yaşanan katliamın 94 yaşındaki tanığı Kakil Erdem, vahşetin gün yüzüne çıkmayan gerçeklerini DİHA’ya anlattı. Tarih sayfalarına büyük bir utanç olarak kazınan katliamda 35 yakınının öldürüldüğünü belirten Erdem, “Hamile kadınların karnını deşiyorlardı. Gözümün önünde 3 akrabamın kafa derisini yüzdüler. İki kardeşi ağaçlarla döverek öldürdüklerini gördüm. Katliamda ölenlerin çoğu Kurtuluş Savaşı’nda savaşmış insanlardı. Düşmana karşı birlikte savaştığımız insanlar daha sonra gelip bizi öldürdü” dedi. Zilan Deresi’nde 1930 yılında meydana gelen ve tarihe ‘Zilan Katliamı’ olarak geçen olaylar sırasında 15 bin kişi yaşamını yitirdi. Ağrı Dağı isyanının ardından 13 Temmuz 1930’da Van’ın Erciş ilçesindeki Zilan Vadisi’ne sığınan Kürtlere yönelik dönemin Kolordu Kumandanı Salih Paşa komutanlığında operasyon düzenlendi. ’Atalarımızdan uzaktayız’ Katliamın üzerinden 79 yıl geçti.
‘Zilan katliamından sonra esirlik başladı’